Soạn bài Mùa xuân nho nhỏ (trang 55) – SGK Ngữ Văn 9 Tập 2


Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh Hải được giới thiệu trong chương trình Ngữ văn lớp 9.

Soạn bài Mùa xuân nho nhỏ

Hôm nay, Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Sáng Tác 9: Mùa Xuân Nhỏhy vọng có thể giúp ích cho các em học sinh khi tìm hiểu nội dung của tác phẩm này.

Soạn bài Mùa xuân nho nhỏ – Văn mẫu 1

Soạn một bài văn chi tiết về mùa xuân

I. Tác giả

– Thanh Hải (1930-1980) sinh ra tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

– Ông hoạt động nghệ thuật trong những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và là một trong những cây bút góp phần xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam thời kỳ đầu.

II. Công việc

1. Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được viết không lâu trước khi nhà thơ qua đời, thể hiện tình yêu cuộc sống, đất nước và ước nguyện của tác giả.

2. Thể thơ

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là thể thơ năm chữ.

3. Bố cục

Gồm 4 phần:

  • Phần 1. Khổ thơ đầu: Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời.
  • Phần 2: Tiếp theo “Cứ đi đi”: Hình ảnh mùa xuân trên đất nước.
  • Phần 3. Tiếp đến “Dẫu khi tóc bạc”: Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ trước thiên nhiên đất nước.
  • Phần 4. Khổ thơ cuối: Ca ngợi quê hương, đất nước qua ca Huế.

4. Tiêu đề

Nhiều nhà thơ đã viết về mùa xuân với những sắc thái khác nhau: xuân chín (Hàn Mặc Tử), xuân xanh (Nguyễn Bính), xuân ý, xuân xuân (Tố Hữu).

– Ở bài thơ này, tâm nguyện của tác giả là làm nên một mùa xuân nhưng chỉ là một mùa xuân nhỏ – góp công sức nhỏ bé của mình làm đẹp thêm mùa xuân của đất nước.

III. Đọc – hiểu văn bản

1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên

– Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp trong trí tưởng tượng của tác giả:

  • Hình ảnh đặc trưng của mùa xuân: hoa tím, sông xanh, trời cao rộng
  • Tiếng chim chiền chiện.
  • Giọt long lanh: ẩn dụ chuyển đổi giác quan độc đáo.

=> Tác giả say mê mùa xuân của thiên nhiên đất trời với thái độ trân trọng

2. Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước

– Hình ảnh búp xuân trên “nương mả”: cuộc sống lao động của lực lượng sản xuất xây dựng đất nước.

Xem thêm: : Soạn bài Từ địa phương và biệt ngữ xã hội (trang 56)

– Hình ảnh người đàn ông cầm súng: niềm tin vào một ngày mai hòa bình.

– Các từ “hối hả”, “thấp thoáng”: diễn tả nhịp sống lao động tất bật nhưng hối hả, vui vẻ kết hợp hài hòa với nhau.

– Đất nước được so sánh với những hình ảnh đẹp đẽ, kì vĩ.

– Nhắc nhở mọi người về những ngày gian khổ của chiến đấu và cách mạng

– Trạng ngữ “vì” kết hợp với động từ “đi lên” thể hiện quyết tâm cao, mạnh dạn tiến lên dù khó khăn, gian khổ.

Niềm tin, sự lạc quan của nhà thơ ca ngợi sức sống, sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước, dân tộc dù trước mắt có muôn vàn khó khăn, gian khổ.

3. Khát vọng cống hiến của nhân vật trữ tình

– Điệp ngữ “ta” kết hợp với các hình ảnh “con chim hót, cành hoa hòa vào nhau”: sự hòa nhập giữa cái riêng và cái chung.

– Hình ảnh ẩn dụ “mùa xuân nho nhỏ”: thể hiện khát vọng cống hiến, sống có ý nghĩa được thể hiện tha thiết.

– Điệp ngữ “dù” kết hợp với “tuổi đôi mươi” – trẻ, “khi tóc đã bạc” – già: khát vọng được cống hiến cho đời.

– Khát vọng sống với tình yêu quê hương đất nước: Hãy hát Nam ai, Nam Bình đón xuân, ngợi ca xứ Huế mộng mơ.

Soạn bài văn Mùa xuân ngắn gọn, súc tích

Xem thêm:: Phân tích bài thơ NHIÊN của Nguyễn Bỉnh Khiêm đạt 9 điểm – Sahara

Tôi trả lời câu hỏi

Câu hỏi 1. Đọc nhiều lần bài thơ và tìm mạch cảm xúc trong đó (gợi ý: từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước đến suy nghĩ, ước nguyện của tác giả). Từ việc nhận biết mạch cảm xúc, hãy nêu bố cục của bài thơ.

Mạch cảm xúc của bài thơ: được dẫn dắt từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện niềm khát khao được hiến dâng “mùa xuân nhỏ” của mình cho mùa xuân lớn của cuộc đời. cuộc sống chung.

Câu 2. Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đã được miêu tả như thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh ở hai khổ thơ đầu?

– Hình ảnh búp xuân trên “nương mả”: cuộc sống lao động của lực lượng sản xuất xây dựng đất nước.

Xem thêm: : Soạn bài Từ địa phương và biệt ngữ xã hội (trang 56)

– Hình ảnh người đàn ông cầm súng: niềm tin vào một ngày mai hòa bình.

– Các từ “hối hả”, “thấp thoáng”: diễn tả nhịp sống lao động tất bật nhưng hối hả, vui vẻ kết hợp hài hòa với nhau.

– Đất nước được so sánh với những hình ảnh đẹp đẽ, kì vĩ.

– Nhắc nhở mọi người về những ngày gian khổ của chiến đấu và cách mạng

– Trạng ngữ “vì” kết hợp với động từ “đi lên” thể hiện quyết tâm cao, mạnh dạn tiến lên dù khó khăn, gian khổ.

Cảm nghĩ của nhà thơ: niềm lạc quan, tin tưởng của nhà thơ ca ngợi sức sống vươn lên mạnh mẽ của đất nước, của dân tộc dù trước mắt có muôn vàn khó khăn, gian khổ.

Xem thêm:: Bảng phiên âm tiếng Anh IPA – Phát âm chuẩn quốc tế

Câu 3. Phân tích bài thơ “Tôi làm cho con chim hót… Dù tóc em đã điểm hoa râm” (chú ý những hình ảnh, từ ngữ giàu sức gợi, biểu cảm thể hiện một ước nguyện chân thành của tác giả). Đoạn thơ này gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc đời của mỗi người.

– Điệp ngữ “ta” kết hợp với các hình ảnh “con chim hót, cành hoa hòa vào nhau”: sự hòa nhập giữa cái riêng và cái chung.

– Hình ảnh ẩn dụ “mùa xuân nho nhỏ”: thể hiện khát vọng cống hiến, sống có ý nghĩa được thể hiện tha thiết.

– Điệp ngữ “dù” kết hợp với “tuổi đôi mươi” – trẻ, “khi tóc đã bạc” – già: khát vọng được cống hiến cho đời.

Câu 4. Bài thơ có âm điệu trong sáng, tha thiết, gợi cảm, gần gũi với ca dao. Các yếu tố như thể thơ, ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ… được sử dụng như thế nào để tạo nên giai điệu đó?

– Thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, gần gũi với ca dao, gieo vần ngay tạo sự liền mạch cho cảm xúc.

– Sự hài hòa giữa hình ảnh tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa tượng trưng. Ngôn ngữ thơ trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với những ẩn dụ, điệp ngữ.

– Kết cấu bài thơ chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình tượng mùa xuân.

Câu 5. Em hiểu nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” như thế nào? Nêu chủ đề của bài thơ.

– Nhan đề: là một sáng tạo độc đáo. Không như Xuân chín (Hàn Mặc Tử), Xuân xanh (Nguyễn Bính). Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải không chỉ là mùa xuân của đất trời, mà còn là mùa xuân của đời người, nhỏ nhoi với một khát vọng cống hiến.

– Chủ đề bài thơ: thể hiện niềm rung cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng cống hiến cho đất nước, cho đời.

II. Luyện tập

Viết cảm nhận về một khổ thơ mà em yêu thích.

Đề xuất:

Học sinh tự chọn.

– Khổ thơ đầu

Đoạn thơ mở đầu bằng một hình ảnh đặc trưng của mùa xuân, chỉ có mùa xuân mới có khung cảnh ngột ngạt đến thế:

“Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím”

Dòng sông xanh hiền hòa – đó là báo hiệu mùa xuân đã về. Giữa dòng sông xanh ấy là màu tím của hoa ban. Mùa xuân ở đây thật hào phóng, để sẵn sàng trao cho những ai biết trải lòng mình:

“Chim chiền chiện vang trời bao nhiêu, từng giọt long lanh rơi xuống, ta đưa tay hứng lấy”

Tiếng gọi “ơi” nghe thật rộn ràng, tha thiết. Nhà thơ đã đón mùa xuân bằng tất cả sự thăng hoa của tâm hồn, điêu luyện của ngòi bút. Câu thơ như một lời nói tự nhiên không trau chuốt ngôn từ nhưng vẫn mang âm hưởng thơ. Câu hỏi tu từ “Tiếng hót vang trời” gợi tiếng chim hót trong trẻo, vang xa từ xa đến gần, vòng vo, kết thành những giọt sương óng ánh nhiều màu, ngưng tụ thành giọt long lanh, rơi mãi không thôi. . Nhà thơ đã tưởng tượng bằng tất cả những rung động của tâm hồn “tôi đặt tay lên” – người đang hứng song hay những hạt mưa rơi. Khổ thơ đầu của “Mùa xuân nho nhỏ” khắc họa một hình ảnh độc đáo về mùa xuân trong thiên nhiên.

Soạn bài Mùa xuân nho nhỏ – Văn mẫu 2

Xem thêm:: Phân tích bài thơ NHIÊN của Nguyễn Bỉnh Khiêm đạt 9 điểm – Sahara

Tôi trả lời câu hỏi

Câu hỏi 1. Đọc nhiều lần bài thơ và tìm ra mạch cảm xúc trong bài (gợi ý: từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước đến tâm tư, nguyện vọng của tác giả). Từ việc nhận biết mạch cảm xúc, hãy nêu bố cục của bài thơ.

Mạch cảm xúc trong bài: Từ cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân dân tộc, tác giả bày tỏ mong muốn được hiến dâng “mùa xuân nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung.

Câu 2. Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đã được miêu tả như thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh ở hai khổ thơ đầu?

– Bức ảnh:

  • Nụ xuân trên “nương ma” gợi lên cuộc sống lao động của lực lượng sản xuất xây dựng đất nước.
  • “tay súng”: niềm tin vào một ngày mai bình yên.

– Âm thanh: “hối hả” và “lộn xộn” thể hiện nhịp sống lao động tất bật nhưng hối hả, vui vẻ kết hợp hài hòa với nhau.

– Màu sắc: “dòng sông xanh”, “hoa tím” gợi màu xanh của dòng Hương Giang êm đềm và tà áo dài tím của những cô gái xứ Huế mộng mơ.

Câu 3. Phân tích bài thơ “Tôi làm cho con chim hót… Dù tóc em đã điểm hoa râm” (chú ý những hình ảnh, từ ngữ giàu sức gợi, biểu cảm thể hiện một ước nguyện chân thành của tác giả). Đoạn thơ này gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc đời của mỗi người.

– Điệp ngữ “ta” được kết hợp với các hình ảnh “con chim hót, cành hoa hòa vào nhau”: hoà quyện cái riêng và cái chung.

– Hình ảnh ẩn dụ “mùa xuân nho nhỏ”: thể hiện khát vọng cống hiến, sống có ý nghĩa được thể hiện tha thiết.

– Điệp ngữ “dù” kết hợp với “tuổi đôi mươi” – trẻ, “khi tóc đã bạc” – già: khát vọng được cống hiến cho đời.

=> Ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người: biết sống và cống hiến cho đời.

Câu 4. Bài thơ có âm điệu trong sáng, tha thiết, gợi cảm, gần gũi với ca dao. Các yếu tố như thể thơ, ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ… đã được sử dụng để tạo nên nhạc điệu đó?

  • Thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, gần gũi với ca dao, gieo vần liền mạch tạo nên sự liên kết cảm xúc liền mạch.
  • Sự hài hòa giữa hình ảnh tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa tượng trưng.
  • Ngôn ngữ thơ trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với những ẩn dụ, điệp ngữ.
  • Cấu trúc bài thơ chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình ảnh mùa xuân.

Câu 5. Em hiểu nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” như thế nào? Nêu chủ đề của bài thơ.

– Nhan đề: là một sáng tạo độc đáo. Không như Xuân chín (Hàn Mặc Tử), Xuân xanh (Nguyễn Bính). Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải không chỉ là mùa xuân của đất trời, mà còn là mùa xuân của đời người, nhỏ nhoi với một khát vọng cống hiến.

– Chủ đề bài thơ: thể hiện niềm rung cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng cống hiến cho đất nước, cho đời.

II. Luyện tập

Viết cảm nhận về một khổ thơ mà em yêu thích.

Đề xuất:

Đến khổ thơ thứ tư của bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”, Thanh Hải bày tỏ khát vọng được hiến dâng cuộc đời mình cho Tổ quốc thân yêu:

“Tôi làm con chim hót Tôi làm bông hoa Tôi cùng đồng ca Một nốt trầm rung rinh”

Lúc này, nhà thơ không còn cầm bút mà đang cầm đàn gõ nhịp, hát khúc ca mùa xuân, khúc ca cuộc đời. Nhà thơ muốn hóa thân vào vạn vật để cuộc sống tươi đẹp và rực rỡ. Đó là “tiếng chim hót” vào buổi sáng để bắt đầu một ngày mới. Đó là “một nhành hoa” tô điểm cho vườn hoa cuộc đời. Và đó chính là “nốt trầm” khiến hàng ngàn trái tim rung động, hòa vào cái chung để cùng nhau cống hiến. Tất cả đã thể hiện khát vọng sống, khát vọng cống hiến đến cùng của tác giả. Đặc biệt khi đặt vào hoàn cảnh sáng tác bài thơ, đó là lúc nhà thơ đang nằm trên giường bệnh. Trước thời khắc đối diện với bệnh tật và tử thần, Thanh Hải vẫn giữ được sự lạc quan, yêu đời với khát khao cống hiến mãnh liệt.

Bạn đang xem chuyên mục NGỮ VĂN

KHAITRI.EDU.VN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *