Soạn bài Các phương châm hội thoại (tiếp theo) sgk Ngữ văn 9 tập 1


Hướng dẫn Soạn bài 2 SGK Ngữ Văn 9 tập một. Nội dung bài Soạn châm ngôn hội thoại (tiếp theo) SGK Ngữ Văn 9 tập 1 gồm đầy đủ các bài văn mẫu, tóm tắt, miêu tả, phân tích, cảm nghĩ, giải thích, lập luận… đầy đủ các bài văn mẫu lớp 9 hay nhất, giúp các em học tập học tốt Ngữ văn 9, chuẩn bị thi vào lớp 10.

I – Phương châm MỐI QUAN HỆ

Câu hỏi trang 21 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Trong tiếng Việt có câu ông nói gà, bà nói vịt. Làm thế nào để thành ngữ này đề cập đến một tình huống đàm thoại? Hãy tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu những tình huống hội thoại như vậy xuất hiện. Những bài học có thể được rút ra từ đó?

Câu trả lời:

– Thành ngữ ông nói gà, bà nói vịt dùng để chỉ tình huống hội thoại trong đó mỗi người nói về một chủ đề khác nhau.

– Khi gặp trường hợp như vậy, các nhân vật trong cuộc giao tiếp sẽ không hiểu nhau.

⇒ Khi giao tiếp cần nói đúng chủ đề mà cuộc nói chuyện đang đề cập, tránh nói lạc đề.

II – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1. Câu 1 trang 21 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Trong tiếng Việt, có hai thành ngữ như: “sợi dây ra” và lúng túng như ngậm thịt. Hai thành ngữ này dùng để chỉ cách nói như thế nào? Làm thế nào để những biểu hiện ảnh hưởng đến giao tiếp? Những bài học có thể được rút ra từ đó?

Câu trả lời:

– Thành ngữ dây, mớ rau muống dùng để chỉ cách nói dài dòng, rườm rà.

– Thành ngữ vụng như ngậm hột thị được dùng để chỉ cách nói năng lắp bắp, không mạch lạc.

Những cách nói này khiến người nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không chính xác nội dung được truyền đạt.

⇒ Khi giao tiếp cần chú ý cách nói ngắn gọn, rõ ràng.

2. Câu 2 trang 22 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Có bao nhiêu cách có thể hiểu câu sau đây (Lưu ý: cách hiểu phụ thuộc vào việc xác định tổ hợp từ của anh ấy bổ nghĩa cho từ nào.)?

Tôi đồng ý với nhận xét của anh ấy về truyện ngắn của anh ấy.

Để người nghe không hiểu lầm thì phải nói như thế nào? Vậy, cần tuân thủ những điều gì trong giao tiếp?

Câu trả lời:

Câu “Tôi đồng ý với nhận định của anh ấy về truyện ngắn của anh ấy” có thể hiểu theo hai cách:

– Tôi đồng ý với nhận xét của anh ấy về truyện ngắn.

– Tôi đồng ý với nhận định của (những) người về truyện ngắn của anh ấy (truyện ngắn do anh ấy viết)

⇒ Khi giao tiếp tránh lối nói mập mờ.

III – Phương châm TIÊU CHUẨN

Câu hỏi trang 22 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi.

Xem thêm:: Soạn bài Cảnh ngày hè (Bao viên túc trực – Bài 43) – VietJack.com

NGƯỜI ĂN XIN

Một lão ăn xin. Mắt anh đỏ hoe, nước mắt chảy dài, môi tái nhợt, quần áo xộc xệch. Anh chìa tay về phía tôi.

Tôi lục hết túi này đến túi khác, không một xu, thậm chí không một chiếc khăn tay, không có gì cả. Anh ấy vẫn đang đợi tôi. Tôi không biết làm thế nào. Bàn tay run run của tôi nắm lấy bàn tay run run của anh:

– Xin anh đừng giận em! Tôi không có gì cho bạn.

Anh nhìn tôi chăm chú, nụ cười nở trên môi.

– Bé con, cảm ơn! Vì vậy, là cô ấy đã cho anh ta sau đó.

Rồi tôi chợt nhận ra: tôi cũng vậy, tôi vừa nhận được một thứ từ bạn.

(Theo Turgenov)

Tại sao người ăn xin và cậu bé trong câu chuyện đều cảm thấy rằng họ đã nhận được một cái gì đó từ người kia? Những bài học có thể được rút ra từ câu chuyện này?

Câu trả lời:

Cả người ăn xin và cậu bé đều cảm nhận được tình yêu mà người kia dành cho mình.

Trong giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác.

IV – THỰC HÀNH

1. Câu 1 trang 23 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Trong kho tàng tục ngữ, ca dao Việt Nam có rất nhiều câu như:

a) Lời chào cao hơn mâm cỗ

b) Lời nói chẳng mất tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

c) Kim vàng ai dám uốn câu, Người khôn dám nói nặng lời với nhau.

Qua những câu tục ngữ, ca dao đó, ông cha ta đã khuyên chúng ta điều gì? Tìm thêm một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung tương tự.

Câu trả lời:

– Qua những câu tục ngữ, ca dao đó, cha ông ta khuyên chúng ta phải lịch sự, nhã nhặn khi giao tiếp.

– Một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung tương tự:

+ Người có tiếng, có tiếng/ Chuông kêu khẽ bên thành cũng ngân vang.

+ Đất lành trồng cây rườm rà/ Người tao nhã ăn nói dịu dàng.

Xem thêm: : Soạn bài Đoàn thuyền đánh cá | Nhạc Sĩ Ngắn Nhất 9 – VietJack.com

+ Con chim khôn cất tiếng gọi tự do.

+ Người khôn nói năng dịu dàng, dễ nghe.

2. Câu 2 trang 23 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Những phép tu từ nào đã học (so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, điệp ngữ, nói quá, nói giảm) có liên quan trực tiếp đến phương châm lịch sự? Ví dụ.

Câu trả lời:

Cách nói dưới có liên quan nhiều nhất đến phương châm lịch sự.

Ví dụ, trước câu hỏi của phụ huynh về học lực của học sinh yếu, giáo viên nói: “Con học không tốt lắm”.

3. Câu 3 trang 23 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Chọn từ đúng cho mỗi chỗ trống:

a) Nói nhỏ nhẹ là khen mà thực chất là mỉa mai, chê bai là /…/

b) Nói trước điều người khác chưa nói là /…/

c) Nói cố ý chọc vào cái xấu của người khác là /…/

d) Can thiệp vào câu chuyện của người trên khi không được hỏi là /…/

e) Nói rõ ràng, rành mạch, trước sau /…/

(nói bậy, nói to, nói to, nói hay, nói nhảm)

Cho biết mỗi từ trên đề cập đến phương châm hội thoại nào.

Câu trả lời:

một) nói chuyện mát mẻ

b) Nói lớn

c) nói móc

d) Nói chuyện với

e) Nói ra đũa

Các thuật ngữ trên đề cập đến các biểu thức liên quan đến phương châm lịch sự (a, b, c, d) và phương châm cách thức (e).

4. Câu 4 trang 23 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Sử dụng các châm ngôn hội thoại đã học để giải thích tại sao người nói đôi khi sử dụng các cách diễn đạt như:

Xem thêm:: GS.TS Nguyễn Văn Lợi- Chuyên gia đầu ngành Ngôn ngữ học

a) Nhân đây, tôi muốn hỏi;

b) tôi phải nói điểm 0 cực; Tôi nói điều này không liên quan gì đến việc anh ta tha thứ; Tôi biết điều đó làm bạn không vui, nhưng…; xin lỗi, bạn có thể không hài lòng nhưng tôi phải thành thật…;

c) đừng nói leo, đừng ngắt lời như vậy; Đừng nói cái giọng đó với tôi.

Câu trả lời:

một) Nhân tiện xin hỏi: dùng khi người nói hỏi về một chủ đề khác với chủ đề đang bàn, để người nghe thấy rằng mình vẫn tuân thủ phương châm quan hệ, đồng thời để người nghe chú ý. đến vấn đề anh ta cần hỏi.

b) Tôi phải nói là cực độ không; Tôi nói điều này không liên quan gì đến việc anh ta tha thứ; Tôi biết điều đó làm bạn không vui, nhưng…; xin lỗi, bạn có thể không hài lòng nhưng tôi phải thành thật…. Những cách diễn đạt này được dùng khi phải nói một điều gì đó khó nói, dễ làm mất lòng người nghe. Nó có tác dụng “rào cản” để người nghe chấp nhận, thông cảm, giảm bớt sự khó chịu (phương châm lịch sự).

c) Đừng nói leo trèo; đừng ngắt lời như vậy; Đừng nói bằng giọng đó với tôi: đó là cách cảnh báo người đối thoại rằng anh ta không tuân theo quy tắc lịch sự và phải dừng lại nếu anh ta muốn tiếp tục cuộc trò chuyện.

5. Câu 5 trang 24 SGK Ngữ văn 9 tập 1

Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết mỗi thành ngữ đó liên quan đến phương châm hội thoại nào: nói băm, nói bổ; nói như đấm vào tai; báng bổ; nửa úp nửa mở; giải pháp loa miệng; Thay đổi chủ đề; nói như đục với mắm.

Câu trả lời:

Giải thích nghĩa của các thành ngữ:

– nói ngọng: lời nói báng bổ, mỉa mai, thô lỗ (phương châm lịch sự).

– nói như đấm vào tai: nói to, trái ý người khác, khó tiếp thu (phương châm lịch sự).

– soft things: trách móc, chỉ trích (phương châm lịch sự).

– nửa úp, nửa mở: nói vòng vo, ừm, nói không hết (phương châm cách thức).

– giải miệng: nói nhiều, đanh đá, nói hơn người khác (phương châm lịch sự).

– evade: lảng tránh, trốn tránh không muốn tham gia vào một việc gì đó, không muốn đề cập đến một vấn đề nào đó mà người đối thoại đang bàn luận (phương châm quan hệ).

– nói như đục để chấm mắm: ăn nói không khéo, thô lỗ, thiếu tế nhị (phương châm lịch sự).

Bài trước:

  • Soạn bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình SGK Ngữ văn 9 tập 1

Bài tiếp theo:

  • Soạn bài Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh SGK Ngữ Văn 9 tập 1

Xem thêm:

  • Các bài soạn Ngữ Văn 9 khác:
  • Để học tốt môn Toán lớp 9
  • Để học tốt Vật Lý lớp 9
  • Để học tốt môn Hóa học lớp 9
  • Để học tốt môn Sinh học lớp 9
  • Để học tốt Lịch sử lớp 9
  • Để học tốt môn Địa lý lớp 9
  • Để học tốt tiếng Anh lớp 9
  • Để học tốt môn Tiếng Anh lớp 9 thí điểm
  • Để học tốt Tin học lớp 9
  • Để học tốt môn GDCD lớp 9

Trên đây là phần Soạn bài Phương châm hội thoại (tiếp theo) SGK Ngữ văn 9 tập 1. Chúc các bạn học tốt ngữ văn!

“Bài tập nào khó, đã có giabaisgk.com”

Bạn đang xem chuyên mục NGỮ VĂN

KHAITRI.EDU.VN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *