Văn bản thuyết minh là gì? Yêu cầu khi làm văn bản thuyết minh


1. Thuyết minh là gì? Văn bản tự sự là gì?

1.1 Thuyết phục là gì?

Theo Từ điển Hán Việt của tác giả Phan Văn Các, “giải thích” có nghĩa là nêu, giải thích, giới thiệu về một vấn đề, sự vật, sự việc, hiện tượng nào đó trong đời sống.

Ngoài ra, demo còn có nghĩa là hướng dẫn cách sử dụng. Thông thường, có hai hình thức thuyết trình chính: nói và viết.

Trong đó, ở dạng nói, thuyết minh được dùng để giải thích các vấn đề đặt ra một cách trực tiếp, gần như bằng lời nói. Người thuyết minh có thể sử dụng lời thoại được dịch sang các ngôn ngữ khác để người xem có thể hiểu được nội dung của sự kiện.

Về hình thức văn bản thuyết minh được trình bày theo kiểu văn bản thuyết minh, có thể lưu lại và sử dụng nhiều lần. Đồng thời, văn bản thuyết minh cũng là một loại văn bản được sử dụng phổ biến trong mọi lĩnh vực.

1.2 Văn bản tự sự là gì?

Văn bản thuyết minh là loại văn bản thường gặp trong mọi lĩnh vực của đời sống với chức năng cung cấp tri thức về tính chất, đặc điểm, nguyên nhân,… của các sự vật, sự việc, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội. bằng cách trình bày, giới thiệu, giải thích.

Khác với các kiểu văn bản tự sự, miêu tả…, văn thuyết minh không nhằm tái hiện, kể chuyện, bày tỏ cảm nghĩ hay nghị luận mà nhằm cung cấp tri thức về các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên. tự nhiên và trong xã hội một cách khách quan, chân thực, không đan xen yếu tố tưởng tượng, thêm bớt, phóng đại.

Tường thuật thường được sử dụng trong một số trường hợp như:

– Thuyết minh về một món ăn, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử;

– Tường thuật về một nhân vật lịch sử;

– Thuyết minh về sự vật trong tự nhiên….

Văn bản thuyết minh là loại văn bản thường dùng trong đời sống hàng ngày (Hình ảnh minh họa)

2. Văn bản thuyết minh có những đặc điểm, tính chất gì?

Ngoài việc hiểu thế nào là văn bản tự sự, cần nắm được đặc điểm của văn bản tự sự để phân biệt với các kiểu văn bản khác, sử dụng kiểu văn bản này một cách hợp lý. Theo đó, văn bản thuyết minh có các đặc điểm sau:

– Là kiểu văn bản được chọn lọc và sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày hay nói cách khác văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng. Vì vậy, văn thuyết minh đã cung cấp cho người đọc những tri thức khách quan về các vấn đề, sự kiện, hiện tượng trong đời sống xã hội.

– Văn bản thuyết minh có ứng dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày.

– Văn bản tự sự đòi hỏi tính chính xác, khách quan nên mọi kiến ​​thức trình bày trong văn bản tự sự sẽ không xuất phát từ ý kiến ​​chủ quan của con người.

Điều này đòi hỏi người viết phải tìm hiểu về sự vật, hiện tượng đó trước khi trình bày. Kết quả của văn bản thuyết minh là đem lại những tri thức bổ ích cho người nghe với tư cách là một dạng thông tin bổ sung.

Ngôn ngữ thể hiện trong văn bản thuyết minh ngắn gọn, dễ hiểu, rõ ràng, chính xác, lịch sự, không dài dòng, trình bày mập mờ, không dùng từ ngữ, nội dung trừu tượng ở thể loại này.

3. Có những phương pháp thuyết phục nào?

Xem thêm:: Viết bài (Chi tiết) – Loigiaihay.com

Để có thể viết một văn bản thuyết phục, cần phải hiểu các phương pháp thuyết phục. Theo đó, người viết có thể sử dụng một trong các phương pháp sau để viết một văn bản thuyết phục hoặc kết hợp các phương pháp này với nhau để làm cho văn bản thuyết phục thêm sinh động:

3.1 Phương pháp giải thích, định nghĩa và giải thích

Với phương pháp này, người viết sẽ định nghĩa, giải thích về một sự vật, sự việc, hiện tượng hay khái niệm nào đó.

Ví dụ, về định nghĩa tội phạm, căn cứ khoản 1 Điều 8 BLHS 2015 định nghĩa tội phạm như sau:

1. Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự, pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm các lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa, mà , theo quy định của Bộ luật này thì phải bị xử lý hình sự.

3.2 Phương pháp liệt kê

Với phương pháp liệt kê, người viết sẽ liệt kê các mặt, hoặc các bộ phận, tính chất hoặc các khía cạnh… của đối tượng theo một trình tự nhất định. Điều này giúp cung cấp cho người đọc cái nhìn khách quan nhất về chủ đề này.

Ví dụ, phương pháp liệt kê có thể được sử dụng để nói về các loại tội phạm. Theo đó, tội phạm được phân thành 04 loại: tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

3.3 Phương pháp nêu ví dụ

Đây là thủ pháp giúp đưa ra những ví dụ thiết thực, sinh động, giúp người đọc có được cái nhìn chính xác, cụ thể hơn về đối tượng được trần thuật, đồng thời cũng có tác dụng thuyết phục cao, tạo cho người đọc sự tin cậy.

3.4 Phương pháp so sánh

Biện pháp so sánh được dùng để nhấn mạnh, làm nổi bật sự vật, hiện tượng, người viết có thể so sánh hiện tượng này với hiện tượng khác có nét tương tự.

Việc sử dụng phương pháp so sánh sẽ giúp người đọc dễ hình dung về vấn đề thuyết minh. Ngoài ra, giúp người đọc có cái nhìn tổng quát hơn về vấn đề.

3.5 Phương pháp phân loại và phân tích

Phương pháp này thực chất là sự phân loại hoặc chia bộ phận theo đặc điểm của đối tượng thuyết minh. Phương pháp phân loại hay phân tích có ưu điểm là giúp người đọc hiểu cụ thể hơn, chi tiết hơn về vấn đề được giải thích.

3.6 Phương pháp sử dụng số liệu

Đây là phương pháp được sử dụng khá phổ biến khi viết đoạn văn thuyết phục. Phương pháp nêu số liệu (số liệu) có tác dụng giúp làm rõ vấn đề, sáng tỏ và thuyết phục nhất về đặc điểm, vai trò nhất định của đối tượng.

Ví dụ, khi nói về tội phạm ma túy, để tăng độ tin cậy và thuyết phục, người viết cần đưa ra những số liệu cụ thể, chính xác về tội phạm ma túy. Những dữ liệu này có thể được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, tuy nhiên cần lưu ý rằng những nguồn thông tin này phải uy tín và chính xác.

Xem thêm:: Phân tích đọc tiểu sử hay và ngắn gọn nhất – Toploigiai

Khi thuyết minh về một sự vật, sự việc, đối tượng, người ta thường sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp thuyết minh khác nhau để thoả mãn yêu cầu trình bày hoặc giới thiệu, thuyết minh.

Tên của bạn là gì?
Có thể sử dụng kết hợp nhiều phương pháp giải đoán khác nhau (Hình ảnh minh họa)

4. Các yếu tố xen kẽ trong văn bản tự sự

Để văn bản có sức thuyết phục hấp dẫn hơn, người viết có thể sử dụng luân phiên nhiều yếu tố, nhiều thể loại văn bản khác nhau.

4.1 Sử dụng kết hợp các biện pháp tu từ

Nhằm mục đích làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động, cụ thể và hấp dẫn, chúng ta có thể thêm vào trong văn bản một số biện pháp tu từ như ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá, so sánh…. Theo đó, các biện pháp này khi kết hợp với nhau sẽ giúp người đọc cảm nhận được hay hơn về chủ đề của bài văn thuyết minh, giúp bài văn thuyết minh không bị khô khan, nhàm chán.

4.2 Yếu tố miêu tả trong văn thuyết phục

Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật trở nên sống động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, âm lượng, màu sắc, âm thanh… như thật đối với người đọc (người nghe). có thể hình dung một cách cụ thể, sinh động.

Biện pháp miêu tả được sử dụng trong văn bản thuyết minh giúp cho các hiện tượng, sự vật trở nên chân thực, rõ ràng và khách quan hơn. Với sắc tố, đường nét, âm thanh hay hương vị từ miêu tả giúp người đọc cảm nhận rõ ràng, chân thực hơn.

5. Chi tiết cách viết một bài văn thuyết phục

5.1 Tìm hiểu tổng quan về bố cục

Cấu trúc của văn bản thuyết minh hầu hết là tương tự nhau. Hình thức kết cấu của văn bản tự sự phải phù hợp với mối quan hệ bên trong của đối tượng, với môi trường xung quanh và với quá trình nhận thức của con người. Văn bản thuyết minh có các hình thức kết cấu sau:

– Kết cấu theo thời gian;

– Cấu trúc theo không gian;

– Kết cấu theo trình tự logic của đối tượng trần thuật và cảm nhận của người đọc;

– Kết cấu hỗn hợp.

Việc sắp xếp các ý trong một bài văn thuyết phục là rất quan trọng. Đối tượng trần thuật rất đa dạng nên cách sắp xếp các ý cũng đa dạng. Khi sắp xếp ý cần chú ý đến từng kiểu trình bày để có cách sắp xếp ý cho phù hợp. Một số cách sắp xếp ý cơ bản như sau:

+ Sắp xếp các ý theo thứ tự: Tính năng – cấu tạo – công dụng. Cách sắp xếp ý này phù hợp với bài văn thuyết minh về đồ vật.

+ Sắp xếp các ý theo trình tự: Đặc điểm – cấu trúc – sự xuất hiện và các giai đoạn phát triển trong lịch sử. Cách sắp xếp này phù hợp với kiểu bày biện hiện vật gắn với truyền thống văn hóa của dân tộc.

+ Sắp xếp các ý theo trình tự: Đặc điểm không gian (trái, phải, trước, sau). Cách sắp xếp ý này phù hợp với kiểu bài thuyết minh về danh lam thắng cảnh.

+ Sắp xếp các ý theo thứ tự công việc: Nguyên liệu – cách chế biến – yêu cầu thành phẩm. Phương pháp này thường áp dụng cho việc giới thiệu phương pháp, cách thức thực hiện công việc.

Xem thêm:: Ai là tác giả bài hát Đồng ca?

5.2 Yêu cầu khi viết văn bản thuyết minh

Khi soạn thảo văn bản, người viết cần chú ý các yêu cầu sau:

– Khi bắt đầu làm bài văn thuyết minh về một vấn đề, hiện tượng nào đó trong đời sống, trước hết người viết phải quan sát sự vật, hiện tượng đó để tìm hiểu tính chất, đặc điểm của chúng;

– Người viết cần nắm vững đặc điểm, tính chất của sự vật, hiện tượng cần thuyết minh;

Trong quá trình viết, người viết cần nêu được đặc điểm chính của sự vật, hiện tượng cần thuyết minh để thông tin được chuyển tải đến người đọc nhanh chóng, dễ hiểu.

– Văn bản thuyết minh cần phản ánh trung thực, khách quan, chính xác về sự vật, hiện tượng,…

5.3 Các bước viết một văn bản thuyết phục

Bước 01: Xác định đối tượng tường thuật

Ở bước này, người viết cần:

– Sưu tầm, ghi chép và chọn lọc tư liệu cho bài viết.

– Lựa chọn cách trình bày phù hợp.

– Dùng từ chính xác, dễ hiểu để giải thích và làm nổi bật những đặc điểm cơ bản của đối tượng.

Bước 02: Lập dàn ý chi tiết

Bước 3: Viết một bài văn thuyết phục hoàn chỉnh

Trong đó, cũng giống như các loại văn bản khác, khi viết văn bản thuyết minh cũng được chia làm 3 phần bao gồm:

+ Mở bài: Giới thiệu về đối tượng trần thuật.

+ Thân bài: Trình bày cấu tạo, đặc điểm, lợi ích, cách sử dụng,… của đối tượng cụ thể.

+ Kết bài: Trình bày thái độ đối với đối tượng.

Đây là câu trả lời về Văn bản tự sự là gì?? Nếu còn vướng mắc vui lòng liên hệ 1900.6192 để được hỗ trợ và giải đáp.

Bạn đang xem chuyên mục NGỮ VĂN

KHAITRI.EDU.VN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *